> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.safegpt.nl/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.safegpt.nl/dms/bedrijfsinstellingen/gebruikersbeheer/rollen.md).

# Rollen

Beheer built-in en aangepaste rollen, leden en SafeGPT-permissies.

### Wat doet een rol?

Een rol bundelt permissies. Door een gebruiker lid te maken van een rol krijgt die gebruiker de rechten van die rol. Heeft iemand meerdere rollen, dan werken de toegestane rechten samen.

Gebruik rollen voor bevoegdheden. Gebruik teams voor organisatorische groepen en doelgroepen.

> Pas het principe van minimale toegang toe: geef alleen rechten die nodig zijn voor de functie en controleer ze periodiek.

### Built-in en aangepaste rollen

| Type         | Betekenis                                    | Wat kunt u doen?                                                                               |
| ------------ | -------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Built-in** | Standaardrol die door SafeGPT wordt beheerd. | Naam, omschrijving en permissies inzien. De rol kan niet worden gewijzigd of verwijderd.       |
| **Custom**   | Aangepaste rol binnen uw eigen organisatie.  | Afhankelijk van uw beheerrechten: bewerken, permissies wijzigen, leden beheren en verwijderen. |

Built-in rollen zijn vergrendeld om te voorkomen dat essentiële standaardtoegang ongemerkt verandert. Kies **Rol inzien** om de permissiematrix te openen zonder wijzigingen te kunnen opslaan.

### Een aangepaste rol maken

1. Open **Bedrijfsinstellingen > Gebruikersbeheer > Rollen**.
2. Kies **Rol toevoegen**.
3. Vul een unieke, herkenbare **Naam** in.
4. Voeg een **Omschrijving** van maximaal 255 tekens toe.
5. Bepaal of **Alle gebruikers** deze rol automatisch moeten krijgen.
6. Klap de relevante permissiegroepen open.
7. Selecteer alleen de benodigde permissies.
8. Controleer het aantal geselecteerde permissies onderaan.
9. Kies **Rol aanmaken**.
10. Voeg daarna zo nodig expliciete leden toe via **Leden beheren**.

Nieuwe aangepaste rollen starten met basisrechten voor account- en bestandstoegang. Controleer ook deze standaardselectie voordat u opslaat.

### De optie Alle gebruikers

Met **Alle gebruikers** krijgen alle gebruikers in de organisatie automatisch de permissies van de rol, zonder dat u individuele leden toevoegt.

Gebruik dit alleen voor rechten die werkelijk voor ieder account gelden. Een wijziging aan zo’n rol heeft direct invloed op de hele organisatie.

Geschikte voorbeelden zijn algemene moduletoegang die iedereen volgens beleid mag hebben. Beheerrechten, integratiebeheer en gebruikersbeheer horen doorgaans niet in een rol voor alle gebruikers.

### Gebruikers in een rol plaatsen

1. Zoek de aangepaste rol.
2. Kies **Leden beheren**.
3. Typ een naam of e-mailadres in het zoekveld.
4. Kies het plusteken bij de juiste gebruiker.
5. Controleer of de gebruiker onder **Huidige leden** verschijnt.

De wijziging wordt direct uitgevoerd; er is geen aparte knop om de ledenlijst op te slaan.

### Gebruikers uit een rol verwijderen

1. Open **Leden beheren** bij de rol.
2. Zoek de gebruiker onder **Huidige leden**.
3. Kies het prullenbakpictogram.
4. Controleer daarna welke toegang de gebruiker via andere rollen behoudt.

SafeGPT schakelt de verwijderknop voor uw eigen gebruiker uit. U kunt uw eigen rollidmaatschap dus niet via dit venster intrekken.

#### Waarom kunt u uw eigen rol niet wijzigen?

Deze beveiliging voorkomt dat u per ongeluk de rechten verwijdert waarmee u gebruikersbeheer opent of herstelt. Zonder die bescherming zou een beheerder zichzelf kunnen buitensluiten, waardoor een andere beheerder of support nodig is om de toegang te repareren.

Moet uw eigen rol veranderen? Laat een andere bevoegde beheerder de wijziging uitvoeren en controleer vooraf dat minimaal één beheerder herstelrechten behoudt.

> Verwar dit niet met teamlidmaatschap. Uw eigen teamlidmaatschap kan wel worden gewijzigd, omdat een team op zichzelf geen beheerpermissies verleent.

### De permissiematrix lezen

De matrix gebruikt vier kolommen:

| Kolom       | Betekenis                                                                    |
| ----------- | ---------------------------------------------------------------------------- |
| **Read**    | Gegevens, instellingen of overzichten bekijken.                              |
| **Write**   | Afhankelijk van de rij: maken, wijzigen en/of verwijderen.                   |
| **Execute** | Een afzonderlijke actie starten, zoals synchroniseren, testen of publiceren. |
| **All**     | Alle permissies binnen die rij selecteren.                                   |

Niet iedere rij heeft iedere soort permissie. Een vergrendelde cel betekent **geen losse permissie beschikbaar**, niet dat u onvoldoende rechten hebt.

Een gedeeltelijk gemarkeerde cel betekent dat slechts een deel van de onderliggende rechten is geselecteerd. Open en controleer zulke combinaties extra zorgvuldig.

### Groep 1: gebruikerstoegang

Deze rechten bepalen welke eindgebruikersfuncties iemand kan openen.

| Permissie             | Wat staat deze toe?                                          |
| --------------------- | ------------------------------------------------------------ |
| **Account**           | Basisfuncties van het eigen SafeGPT-account gebruiken.       |
| **Media**             | Bestanden en media openen en gebruiken.                      |
| **Module: Chat**      | De Chat-module en benodigde taalopties gebruiken.            |
| **Module: Text**      | De Tekst-module gebruiken.                                   |
| **Module: Speech**    | De Speech-module en benodigde taal- en stemopties gebruiken. |
| **Module: Translate** | De Vertalen-module gebruiken.                                |
| **Support**           | Supportmeldingen en supportincidenten gebruiken.             |
| **Release Note**      | Release notes bekijken.                                      |
| **Insight365**        | Beschikbare Insight365-functies gebruiken.                   |
| **API Tokens**        | Persoonlijke API-tokens beheren en gebruiken.                |

Voor normale eindgebruikers begint u meestal met **Account** en **Media**, aangevuld met alleen de gelicentieerde modules die zij nodig hebben.

### Groep 2: modulebeheer

Deze rechten gaan verder dan modulegebruik: ze geven toegang tot configuratie en beheer.

| Permissierij                         | Beschikbare acties        | Wat staat dit toe?                                                           |
| ------------------------------------ | ------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------- |
| **Settings Chat Apps**               | Read, Write, All          | Chat-apps bekijken en beheren. Write omvat maken, bijwerken en verwijderen.  |
| **Chat Settings General**            | Read, Write, All          | Algemene Chat-configuratie bekijken en wijzigen.                             |
| **Chat Settings Tools**              | Read, Write, Execute, All | Chat-tools bekijken, beheren en afzonderlijk uitvoeren.                      |
| **Settings Chat Welcome Screen**     | Write, All                | Welkomstschermen voor Chat maken, wijzigen en verwijderen.                   |
| **Settings Chat Document Templates** | Write, All                | Documentsjablonen voor Chat maken, wijzigen en verwijderen.                  |
| **Settings Chat Coworker**           | Read, Write, Execute, All | Co-workers en kennisbanken bekijken, aanpassen en acties uitvoeren.          |
| **Coworkers Data Import**            | Read, Write, Execute, All | Importtypen en mediadatasets bekijken, beheren en synchronisaties uitvoeren. |
| **Chat Input Filters**               | Read, Write, All          | Invoerfilters en anonimiseer-/redactiebeleid bekijken en beheren.            |
| **Text Settings General**            | Read, Write, All          | Algemene Tekst-configuratie en organisatiebrede tekstacties beheren.         |
| **Speech Settings General**          | Write, All                | Algemene Speech-configuratie wijzigen.                                       |
| **Translate Settings General**       | Read, Write, All          | Algemene Vertalen-configuratie en module-instellingen beheren.               |
| **Support Tickets**                  | Read, All                 | Supporttickets van andere gebruikers bekijken.                               |

Geef modulebeheer niet automatisch aan iemand die de module alleen hoeft te gebruiken. Daarvoor zijn de rechten onder **gebruikerstoegang** bedoeld.

### Groep 3: organisatiebeheer

Deze tenantpermissies bepalen welke bedrijfsinstellingen iemand mag beheren.

| Permissierij                       | Beschikbare acties        | Wat staat dit toe?                                                             |
| ---------------------------------- | ------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------ |
| **Tenant Permissions**             | Read, Write, All          | De permissiecatalogus bekijken en rolpermissies wijzigen.                      |
| **Roles**                          | Read, Write, All          | Rollen bekijken, maken, wijzigen en verwijderen.                               |
| **Users**                          | Read, Write, All          | Gebruikers bekijken, maken, wijzigen, MFA resetten en verwijderen.             |
| **Devices**                        | Read, Execute, All        | Gebruikersapparaten bekijken en beschikbare apparaatacties uitvoeren.          |
| **Teams**                          | Read, Write, All          | Teams en teamleden bekijken en beheren.                                        |
| **Tenant General Settings**        | Read, Write, All          | Organisatiegegevens, talen en licentie-instellingen bekijken en wijzigen.      |
| **Domains**                        | Read, Write, Execute, All | Domeinen bekijken, beheren en verificatie- of migratieacties uitvoeren.        |
| **Tenant Management Integrations** | Read, Write, Execute, All | Integraties bekijken, installeren, wijzigen, verwijderen, testen en uitvoeren. |
| **Billing**                        | Read, Write, All          | Facturatie bekijken en beschikbare checkout-/aankoopstromen starten.           |
| **Orders**                         | Read, Write, All          | Bestellingen en offertes bekijken en aanvragen.                                |
| **Plans**                          | Read, All                 | Beschikbare abonnementen en plannen bekijken.                                  |
| **Usage Dashboard**                | Read, Write, All          | Verbruiksdashboards bekijken en beheren.                                       |

Platformbrede beheerpermissies zijn alleen zichtbaar voor daarvoor bevoegde platformbeheerders en vallen buiten het organisatiebeheer in deze handleiding.

### Rechten die nodig zijn om rollen te beheren

Wat u in de interface kunt doen hangt af van uw eigen rechten:

* voor permissies inzien is een permissie-leesrecht nodig;
* voor rolpermissies wijzigen is een permissie-schrijfopdracht nodig;
* voor aangepaste rollen verwijderen is een rol-verwijderrecht nodig;
* platformpermissies zijn alleen zichtbaar met platformbrede permissierechten.

Als een rol wel opent maar de matrix niet wijzigbaar is, hebt u mogelijk alleen leesrechten of betreft het een built-in rol.

### Een aangepaste rol bewerken

1. Zoek de rol en kies **Rol bewerken**.
2. Pas naam, omschrijving of **Alle gebruikers** aan.
3. Controleer alle permissiegroepen.
4. Kies **Rol opslaan**.
5. Test de rol met een niet-beheerdersaccount.

Een rolwijziging beïnvloedt alle huidige leden. Verwijdert u een permissie, controleer dan vooraf of kritieke processen nog door minimaal één andere rol worden ondersteund.

### Een aangepaste rol verwijderen

Verwijderen is alleen beschikbaar voor een niet-vergrendelde aangepaste rol waarvoor u verwijderrechten hebt.

1. Controleer welke leden de rol gebruiken.
2. Geef zo nodig vervangende toegang.
3. Kies **Rol verwijderen**.
4. Bevestig de rolnaam in de waarschuwing.
5. Controleer de toegang van voormalige leden.

Built-in rollen kunnen niet worden verwijderd.

### Aanbevolen rolontwerp

* Geef rollen een taakgerichte naam, zoals **Supportmedewerker** of **Integratiebeheerder**.
* Beschrijf eigenaar, doel en doelgroep.
* Scheid dagelijks gebruik van beheer.
* Vermijd **All** wanneer een smallere combinatie voldoende is.
* Combineer leesrechten niet automatisch met schrijf- of uitvoerrechten.
* Houd minimaal twee bevoegde beheerders voor herstel.
* Voer periodiek een review uit op rollen, leden en ongebruikte rechten.
* Test altijd met een account dat niet al via een andere rol extra rechten heeft.